Een datacenter is de fysieke motor achter bijna alles wat digitaal is. Een datacenter is een gebouw of ruimte, die is ingericht om grote hoeveelheden servers te huisvesten. Het fungeert als het centrale brein van het internet en de cloud, en zorgt ervoor dat digitale diensten, websites en apps altijd online en bereikbaar zijn. Met de verschuiving van allerlei diensten naar de cloud, maar ook door de snelle opkomst van AI, is de vraag naar datacenters groter dan ooit. Tegelijkertijd neemt ook de maatschappelijke impact toe. Datacenters verbruiken doorgaans veel elektriciteit, vragen om betrouwbare netcapaciteit en produceren grote hoeveelheden restwarmte die in veel gevallen onbenut blijft.

Dit kan slimmer. ZEP Energy ontwikkelt daarom een datacenterconcept waarbij digitalisering, duurzame energie en warmtevoorziening samenkomen. Het uitgangspunt is niet alleen om rekenkracht beschikbaar te maken, maar om het datacenter onderdeel te laten worden van het lokale energiesysteem.

Een belangrijk onderdeel van het concept is het benutten van restwarmte. Door toepassing van immersiekoeling wordt de warmte van de servers efficiënter afgevangen en op een hoger temperatuurniveau beschikbaar gemaakt dan bij traditionele luchtkoeling. Deze warmte kan vervolgens met behulp van een warmtepomp verder worden opgewaardeerd, zodat levering aan het bestaande warmtenet mogelijk wordt. Daarmee krijgt warmte die normaal gesproken zou worden afgevoerd, een nuttige bestemming in de directe omgeving.

Energieopslag maakt ook onderdeel uit van de beoogde opzet. Door batterijopslag toe te passen kan het datacenter flexibeler omgaan met vraag en aanbod van elektriciteit. Dit helpt om pieken te beperken, duurzame opwek beter te benutten en het regionale elektriciteitsnet slimmer te ondersteunen. Daarnaast wordt gekeken naar lokale duurzame elektriciteitsopwekking, onder andere via zonnepanelen op het dak van het gebouw. Ook onderzoekt ZEP Energy de mogelijkheid om afspraken te maken met een zonnepark in de nabije omgeving van Leiden, bijvoorbeeld via een Virtual Power Purchase Agreement. Daarmee kan het elektriciteitsverbruik van het datacenter op termijn beter worden gekoppeld aan duurzame opwek uit de regio.
Met deze integrale aanpak laat ZEP Energy zien dat een datacenter meer kan zijn dan een energie-intensieve digitale voorziening. Door restwarmte te benutten, duurzame stroom te koppelen en energieopslag toe te passen, ontstaat een datacenter dat niet alleen digitale capaciteit levert, maar ook bijdraagt aan de lokale energietransitie.

Het project aan de Lammermarkt bevindt zich nog in de ontwikkelfase. De komende periode worden de technische, ruimtelijke en energetische mogelijkheden verder onderzocht en uitgewerkt met betrokken partners.